Y: The Last Man: de Franse uitgaven

Weinig Vertigo-reeksen hebben in Frankrijk zo'n versnipperde uitgavegeschiedenis gehad: drie uitgevers, albums van zes nummers, daarna dubbele delen, ten slotte een pocketuitgave. Voordat u koopt, moet u weten welke indeling u in handen heeft.

Zoals altijd in deze gids worden alleen geverifieerde gegevens (makers, nummers, data) als feit vermeld; de analyse is de onze, zonder reproductie van beschermde pagina's of dialogen.

Het Amerikaanse origineel in het kort

Zestig maandelijkse nummers, van september 2002 tot juli 2008: dat is wat Vertigo, het imprint van DC Comics voor volwassen lezers, uitbrengt onder de titel „Y: The Last Man“. Brian K. Vaughan schrijft, Pia Guerra tekent, Jose Marzan Jr. inkt en Pamela Rambo kleurt. In het begin overleeft één jonge man, Yorick Brown, samen met zijn aap (in het Frans Esperluette genoemd) de plotselinge dood van alle levende wezens die het Y-chromosoom dragen.

De reeks ontving Eisner Awards: Beste schrijver in 2005 voor Brian K. Vaughan, daarna in 2008 Beste tekenaar/inkter of tekenaar/inkter-team en Beste doorlopende reeks. De nummers werden vervolgens gebundeld in tien Amerikaanse paperbacks, en daarna in vijf „Deluxe“-delen, verschenen van oktober 2008 tot mei 2011. Deze tweede indeling, in paren paperbacks, is die welke Urban Comics in Frankrijk heeft overgenomen, wat verklaart waarom zijn vijf delen niet op dezelfde plaatsen vallen als de tien eerdere albums.

Voor het Amerikaanse originele object, het eerste boekje en de drukken ervan, behandelt onze gids over nummer 1 het onderwerp. Hier blijven we aan de Franstalige kant.

De Franse uitgaven, in volgorde van verschijnen

2004: de twee Semic-albums

De reeks kwam in Frankrijk uit bij Semic, in de lijn „Semic Books“. Onder dit imprint verschenen in 2004 slechts twee albums: „No Man's Land“, met de nummers 1 tot 5, en daarna „Un petit coin de Paradis“ („Een klein hoekje paradijs“), nummers 6 tot 10. Sophie Watine-Vievard wordt genoemd als vertaler van het eerste van deze twee albums, een deel van ongeveer 120 pagina's in een formaat van 26 cm.

Deze twee albums zijn dus de echte eerste Franse uitgaven. Hun titels werden later door een andere uitgever hergebruikt, wat de eerste valkuil van het onderwerp is: dezelfde albumtitel kan naar twee uitgeverijen verwijzen, en het imprint op de achterkant onderscheidt ze.

2004 tot 2010: Panini en de lijn 100 % Vertigo

Panini kreeg de Franse licentie voor DC Comics en zette de vertaling voort in zijn lijn „100 % Vertigo“. Daar verschenen in totaal tien albums: de eerste twee herdrukken het werk dat al bij Semic was uitgebracht, de volgende acht zijn eerste uitgaven. De jaren zijn af te lezen in de tabel hieronder, van „Un petit pas“ („Een kleine stap“) in 2006 tot „Trajets d'Y“ („De reizen van Y“) in 2010.

Een concreet referentiepunt: „Alliance contre nature“ („Weerzinwekkende alliantie“), het vijfde album van de reeks, heeft 192 pagina's, verscheen in 2007 en draagt de naam van Jérémy Manesse als vertaler. Dit album bundelt acht Amerikaanse nummers, de meeste van de reeks, wat het op de plank makkelijk herkenbaar maakt.

2012 tot 2014: Urban Comics, Vertigo Essentiels

Dargaud verkreeg daarna de uitgaverechten van DC Comics en plande een heruitgave van de reeks onder zijn label Urban Comics, in de lijn „Vertigo Essentiels“. Het eerste deel verscheen op 26 oktober 2012: 262 pagina's, vertaald door Jérémy Manesse. Het vijfde en laatste volgde op 28 november 2014. De hele reeks past in vijf delen.

De logica van deze indeling is die van de vijf Amerikaanse „Deluxe“-delen, verschenen van oktober 2008 tot mei 2011: elk Frans deel groepeert twee albums van de vorige reeks.

Urban Comics Nomad, de pocketuitgave

Urban Comics biedt de reeks ook aan in zijn pocketlijn „Nomad“. Voordat u een deel koopt, opent u het en leest u bij welk Amerikaans nummer het eindigt: een pocketdeel van deze reeks zegt op de omslag niet altijd dat het verhaal onaf blijft.

Correspondentie Amerikaanse en Franse uitgave

Urban-deel 1 bundelt de eerste twee albums, dus de nummers 1 tot 10; vergelijk voor de volgende delen de inhoudsopgave met het Panini-rooster voordat u koopt.

Welke uitgave kiezen voor uw profiel

U wilt de reeks gewoon lezen

Neem de vijf Urban-delen. Ze zijn het makkelijkst te lezen: een nummering die bij vijf stopt, een eerste deel vertaald door Jérémy Manesse en een lijn die bedoeld is om de reeks in één blok terug te brengen. Het is ook de meest compacte route op de plank.

U volgt heruitgaven en de eerste Franse uitgave

De tien Panini-albums vormen de eerste volledige vertaling. Voor een lezer die de oorspronkelijke indeling wil terugvinden, ongeveer zes nummers per album, hebben ze echte waarde: de albumtitels, die bij Urban niet bestaan, maken deel uit van de Franse identiteit van de reeks. Reken wel op een geduldige zoektocht: tien albums verzamelen betekent tien aanbiedingen nakijken.

U zoekt het oudste object

De twee Semic-albums van 2004 zijn de eerste Franse uitgaven. Hun belang is vooral historisch. Controleer het imprint op de achterkant, want dezelfde titels bestaan bij een andere uitgever.

U leest onderweg

De pocketdelen „Nomad“ passen bij dit profiel. Voordat u erop rekent om het verhaal af te maken, controleert u welke nummers ze bevatten.

Valkuilen en aandachtspunten

De eerste betreft de nummering. Een Panini-„deel 2“ bestrijkt de nummers 6 tot 10, terwijl het tweede Urban-deel begint bij nummer 11. Een partij die beide uitgevers mengt, levert daarom hiaten of dubbele nummers op zonder dat het label „deel“ dat aangeeft. Noteer altijd de uitgever en vervolgens de Amerikaanse nummers die erin zitten.

De tweede is de vertaling. De vermelde vertalers wisselen naargelang de uitgave: Sophie Watine-Vievard voor het eerste Semic-album, Jérémy Manesse voor het vijfde Panini-album en voor het eerste Urban-deel. Lees een fragment voordat u een reeks die u al bezit opnieuw koopt, om te beoordelen of de tekstwijziging de uitgave rechtvaardigt.

De derde komt door de titels. De albums hebben eigen Franse titels, die in de Urban-delen niet terug te vinden zijn. Een wederverkoopaanbieding die over „Scoop“ of „Monnaie de singe“ („Apenbusiness“) spreekt, beschrijft noodzakelijkerwijs een Panini-album en geen Urban-deel.

De vierde betreft het einde van de reeks. In elke verzameling van tien albums is het laatste degene die u uitstelt. Spoor vanaf het begin het tiende album, „Trajets d'Y“, op, samen met de staat waarin het wordt verkocht, voordat u de andere negen koopt.

Verwar tot slot de gedrukte uitgave niet met de televisiebewerking. Om te weten wat de verfilmde reeks behoudt of verandert, leest u onze vergelijking reeks en strips.

Een eenvoudige methode voorkomt fouten bij partijen: stel een lijst op van tien regels, één per Panini-album, met de titel, het aantal Amerikaanse nummers dat het bestrijkt en de uitgever op de achterkant. Vink aan wat u bezit en zoek daarna alleen de lege regels. Deze lijst helpt ook om een album aan het aantal pagina's te herkennen: „Alliance contre nature“, met zijn acht Amerikaanse nummers, is dikker dan „Entre filles“ („Meisjesdingen“), dat er slechts vijf bundelt.

Als u de reeks voor het eerst leest, begin dan met één Urban-deel, het eerste, in plaats van met de hele set: het bestrijkt de eerste tien nummers en vertelt u of de wereld van Yorick, Agent 355 en Dr. Mann u bevalt voordat u de reeks afmaakt.

Denk tot slot aan de opslag. Sorteer op uitgever in plaats van de twee reeksen op dezelfde plank te mengen: de delennummering is niet dezelfde, en sorteren op uitgever voorkomt dat u denkt dat een deel ontbreekt wanneer het simpelweg bij de andere uitgave hoort.

Wat deze uitgaven als verzameling waard zijn

Deze uitgaven worden tegen zeer uiteenlopende prijsniveaus verhandeld, en wij geven geen cijfer: die bewegen te snel. Wat blijft is de methode, die niet verandert. Vergelijk eerst de opgegeven staat met de werkelijke staat: rug, hoeken, stofomslag als die er is, afwezigheid van stempels. Koop voor een complete reeks bij voorkeur een homogene partij, van één uitgever en in één staat, in plaats van losse delen samen te stellen.

De verhouding tussen de drie uitgaven volgt een vaste logica: het oude, uitverkochte album dat niet meer wordt herdrukt, kost doorgaans meer dan het deel dat nog in de catalogus zit. Pas deze regel toe op de Panini- en Semic-albums, maar controleer hem aan de hand van afgeronde verkopen. Om een specifieke partij te schatten, vergelijkt u meerdere afgeronde verkopen, niet alleen uitgestalde aanbiedingen. Onze gids over de Franse markt tegenover de Amerikaanse markt legt uit waarom deze twee markten elkaar niet overlappen.

Als u aan wederverkoop denkt, verkopen de vijf Urban-delen in perfecte staat zich beter als set. Omgekeerd verkoopt een verzameling van tien Panini-albums waaraan een tussendeel ontbreekt, minder makkelijk dan een complete partij in dezelfde staat. Voor de redactionele context van deze drie huizen, zie ook ons overzicht van de stripuitgevers in Frankrijk.

Veelgestelde vragen