Dark Phoenix Saga in het Frans: welke uitgave kiezen

Weinig superheldenverhalen zijn in Frankrijk door zoveel verschillende generaties gelezen, en zelden in hetzelfde formaat: krantenkioskblad, gebonden album, grote luxe box. Afhankelijk van het jaar waarin u Jean Grey voor het eerst tegenkwam, las u niet precies hetzelfde boek, of dezelfde vertaling.

Zoals altijd in deze gids worden alleen gecontroleerde gegevens (makers, nummers, data) als feit gepresenteerd; de analyse is van ons, zonder reproductie van beschermde tekeningen of dialogen.

De oorspronkelijke Amerikaanse reeks in het kort

De saga beslaat tien nummers van de Amerikaanse reeks The Uncanny X-Men, van #129 tot en met #138, met omslagdata van januari tot oktober 1980. Chris Claremont schrijft, John Byrne tekent en helpt de plots opbouwen, en Terry Austin inkt. De Hellfire Club, het geheime genootschap dat Jean Grey manipuleert, draagt die naam vanaf #129. Nummer #137 is het hoogtepunt van het verhaal; #138, in het origineel getiteld "Elegy", behandelt de gevolgen en sluit de reeks af.

Twee nuttige opmerkingen voordat we bij de uitgaven komen. Ten eerste is de reikwijdte niet altijd dezelfde van het ene boek tot het andere: afhankelijk van de uitgever eindigt de "saga" bij #137, bij #138, of ze loopt door met epiloognummers en zijverhalen. Ten tweede bevatten sommige Franse boeken ook verhalen die jaren later geschreven zijn en de gebeurtenis opnieuw oppakken. Voor een overzicht van de nummers om naar te zoeken in de oorspronkelijke Amerikaanse druk blijft onze gids over de belangrijkste nummers van de Dark Phoenix Saga de referentie; hier gaat het alleen om wat u in het Frans kunt lezen of kopen.

De Franse uitgaven, in volgorde van verschijnen

1982 tot 1983: het tijdschrift Spécial Strange bij Lug

De eerste Franse publicatie verscheen via de krantenkiosk. Lug, dat toen Marvel-superhelden in Frankrijk uitgaf, bracht de reeks uit onder de titel "Les étranges X-Men" in het tijdschrift Spécial Strange. Volgens lezersmeldingen en de inhoudsopgaven die wij hebben vergeleken, begint de Hellfire Club-boog in nummer 28, gedateerd juni 1982, waar de aflevering "Lorsque l'enfant paraît…" Emma Frost introduceert en Kitty Pryde probeert te werven. De afleveringen lopen daarna door met één of twee per nummer.

Dit zijn de markeringen die we konden vergelijken: nummer 30 (december 1982) bevat "On les nomme les damnés"; nummer 31 (maart 1983) bevat een aflevering getiteld "Le Phénix noir"; nummer 32 (juni 1983) bevat "D'ombre et de lumière"; nummer 33 (augustus 1983) bevat "La mort de Phénix"; nummer 34 (december 1983) bevat "Élégie", dat de saga afsluit. Nummer 29 wordt hier niet beschreven, omdat we het niet konden vergelijken. Elk tijdschrift bevat bovendien andere, niet-gerelateerde verhalen (Spider-Man, The Thing, redactionele rubrieken), waardoor deze nummers samengestelde objecten zijn.

Een voorbehoud: de data van één en hetzelfde tijdschrift verschillen per bron, omdat een kioskblad een omslagmaand kan dragen en iets later kan verschijnen, zoals een lezer over nummer 28 opmerkt. We geven daarom de maanden die de inhoudsopgaven en de catalogus van het tijdschrift vermelden, en laten de dag achterwege.

1990 tot 1996: X-Men Saga bij Semic

Semic, dat de plaats van Lug innam, lanceerde in juli 1990 een tijdschrift genaamd X-Men Saga. Het verscheen 26 nummers lang, tot 1996, en vertaalde de X-Men vanaf het Amerikaanse nummer #96, terugkerend naar het vernieuwde team van half jaren zeventig. In dit tijdschrift noemt de lijst van Panini voor de box uit 2018 nummer 17 als een van de eerdere publicaties van dit materiaal; de catalogus van het tijdschrift plaatst daar de aflevering "Élégie", wat overeenkomt met de slotscène van de saga. Voor verdere lectuur vermeldt dezelfde lijst ook het Semic-tijdschrift Spidey, nummers 51 en 52.

Voor de verzamelaar is X-Men Saga een tweede kans om de saga in een kioskblad te lezen, in een vertaling die we niet konden vergelijken met die van 1982. We geven het precieze nummer van elke aflevering in dit tijdschrift niet aan, omdat we geen gecontroleerde lijst hebben.

2003: X-Men L'Intégrale 1980 bij Marvel France

Een eerste gebonden uitgave die de saga als geheel bestrijkt, is het deel "1980" van de reeks complete X-Men-edities, uitgegeven door Marvel France in 2003: 274 pagina's, 27 cm, vertaald door Geneviève Coulomb volgens een bibliotheekvermelding. Het bundelt Uncanny X-Men #129 tot en met #140, dus de saga en het directe vervolg. Panini heeft het sindsdien heruitgegeven, met een datum van november 2019 in een lijst van een boekhandelaar.

2014: Hachette, "Marvel Comics, la collection de référence"

In 2014 gaf Hachette Collections "The Uncanny X-Men : le Phénix noir" uit, een gebonden band van 27 cm van ongeveer 170 pagina's, vertaald door Geneviève Coulomb volgens de vermelding van de Bibliothèque nationale. Het nummer binnen de collectie verschilt per bron (3 volgens de bibliotheek, 2 volgens een andere database); wij beslechten die kwestie niet. De exacte inhoud in Amerikaanse nummers wordt in de geraadpleegde bronnen niet gedetailleerd.

Marvel Best Of: "L'envol du Phénix"

Panini vermeldt in de lijst van zijn box een album in de lijn Marvel Best Of met de titel "L'envol du Phénix" (Phoenix Takes Flight), dat al een deel van het materiaal had gepubliceerd. We konden de datum noch de inhoud controleren; het bestaat, maar we beschrijven het niet verder.

2018: Marvel Absolute, de complete box

Op 3 oktober 2018 bracht Panini "X-Men : la saga du Phénix noir" uit in zijn lijn Marvel Absolute: 440 pagina's, hardcover in een schuifdoos, 330 bij 217 millimeter. Het bundelt Uncanny X-Men #129 tot en met #138, plus Avengers #263, Fantastic Four #286, X-Factor #1, Classic X-Men #8 en #43, Bizarre Adventures #27, Phoenix: The Untold Story #1 en What If? #27. De lijst vermeldt daarnaast een verhaal dat nog nooit eerder in het Frans verscheen. Dit is de uitgave die het meeste materiaal rond de saga bundelt.

2020: Marvel Must-Have, het toegankelijke album

Op 2 december 2020 publiceerde Panini "X-Men : la saga du Phénix noir" in de reeks Must-Have van Best Of Marvel: een hardcover van 18 bij 27 centimeter met Uncanny X-Men #129 tot en met #137. Nummer #138 zit er niet bij, dus voor de epiloog moet u elders zoeken.

2022: Marvel Epic Collection, "Le destin du Phénix"

Op 17 augustus 2022 bracht Panini "X-Men volume 7 : le destin du Phénix (1980-1981)" uit in de lijn Marvel Epic Collection: hardcover, 27 bij 18 centimeter. De aangekondigde inhoud omvat Uncanny X-Men #129 tot en met #143, Annual #4, Phoenix: The Untold Story #1, fragmenten uit Marvel Treasury Edition #26 en #27 en Marvel Team-Up #100. Dit is de Franse uitgave die het verst gaat in het vervolg van het verhaal.

Correspondentie tussen de VS en Frankrijk

De nummers van het tijdschrift Lug worden hier niet één voor één gekoppeld aan de Amerikaanse nummers: de geraadpleegde verslagen geven de Franse titels en de data, niet de oorspronkelijke nummering. Voor de X-Men Saga van Semic komt de datum 1994 uit de catalogus van het tijdschrift, die nummer 17 in juli 1994 plaatst.

Welke uitgave u kiest, afhankelijk van uw profiel

U wilt de saga lezen

Het album Must-Have uit 2020 is de eenvoudige keuze: één deel, de eerste negen afleveringen, in hardcover. Als het einde u belangrijk is, let dan op dat #138 ontbreekt; de Epic Collection of de Absolute-box bevatten het wel. Voor de meeste context gaat de Epic Collection het verst, tot #143.

U verzamelt de eerste Franse uitgave

Richt u op de Spécial Strange-tijdschriften van Lug: nr. 28 (juni 1982) voor het begin van de boog, daarna nrs. 30 tot en met 34 tot aan de epiloog. Anders dan bij een album wordt een kioskblad beoordeeld op de slijtage van de vouwen en de staat van de omslag, en op de vraag of alle binnenpagina's aanwezig zijn. Onze geschiedenis van Lug geeft de context van die periode.

U houdt van het grote formaat

De Marvel Absolute-box is de enige grootformaat uitgave die we hebben bevestigd. Het gewicht en de 440 pagina's maken er eerder een boekenkaststuk van dan een boek om op de bank te lezen. Als u twijfelt tussen groot en standaardformaat, is de vraag dezelfde als bij andere titels: lees onze vergelijking Omnibus en Absolute bij Panini.

Valkuilen en aandachtspunten

• De reikwijdte verschilt per uitgave. #129 tot en met #137, #129 tot en met #138, #129 tot en met #140 of #129 tot en met #143: controleer de gedrukte inhoud voordat u koopt.
• Verwar Spécial Strange niet met Strange. Het zijn twee verschillende Lug-tijdschriften. De saga staat in het eerste, van 1982 tot 1983.
• Zijverhalen in de box. De Absolute-box bevat afleveringen die ruim na 1980 zijn geschreven; ze zijn interessant, maar horen niet bij de oorspronkelijke saga.
• Meerdere vertalingen. In het Lug-tijdschrift heet Wolverine Serval en wordt Proteus Protée, volgens meldingen over de nummers 28 en 30. We hebben de teksten niet regel voor regel met de albums vergeleken.
• Nummering van de collectie. Voor het Hachette-album verschillen de bronnen over het nummer binnen de collectie; vertrouw het object zelf.
• Herdrukken. Het deel "1980" van de complete editie bestaat in twee versies (Marvel France, daarna Panini): controleer de vermelding van de uitgever.

Als u niet meer weet in welke volgorde u de nummers moet lezen, zet de gids voor de belangrijkste nummers van Jean Grey en Phoenix de afleveringen weer in de volgorde van verschijnen.

Wat deze uitgaven als verzamelobject waard zijn

Drie factoren bepalen de waarde: de zeldzaamheid van het formaat, de staat en de volledigheid. De Spécial Strange-tijdschriften van 1982 en 1983 zijn kioskobjecten die gedrukt zijn om gelezen en daarna weggegooid te worden; wat telt zijn gave, complete exemplaren zonder zware kreuken, en de volledige reeks van zeven nummers is samen meer waard dan één losse aflevering. Recente Panini-albums zijn boekhandelsboeken, relatief gemakkelijk te vinden: ze worden verhandeld als leesboeken, met een mogelijke meerprijs voor de Absolute-box zolang die compleet is, met zijn schuifdoos.

Om een stuk te schatten, vergelijkt u een exemplaar met afgeronde verkopen van dezelfde uitgave, niet van een andere met een vergelijkbare titel. Bij een box let u op de staat van de schuifdoos zelf; bij een tijdschrift op de rug en de hoeken. Onze gids over de belangrijkste nummers van de saga beschrijft dezelfde redenering voor de oorspronkelijke Amerikaanse druk, die op de Franse uitgaven kan worden toegepast.

Veelgestelde vragen