De census van CGC, officieel het Population Report genoemd, telt maar één ding: het aantal exemplaren dat CGC heeft beoordeeld, uitgesplitst per titel, nummer, grade en labeltype. CGC zegt het zelf in de vermelding bij het rapport: de gegevens “geven alleen de aantallen en soorten items weer die al zijn beoordeeld” en zijn “geen indicator van waarde of zeldzaamheid”. De kunst is dus om een inzendingsstatistiek te lezen als een inzendingsstatistiek, en niet als een inventaris van de oplage. Een laag cijfer kan “onvindbaar” betekenen, maar ook “niemand vond het de moeite waard om te betalen om het te laten beoordelen”. Dit artikel legt uit hoe de regel is opgebouwd, wat erin terechtkomt, wat er nooit in komt, en de vier verkeerde redeneringen die hij het vaakst uitlokt.
Er zijn weinig hulpmiddelen die zo vaak geraadpleegd en zo slecht gelezen worden als de census. In een gesprek tussen verzamelaars volstaat het om een populatiecijfer te noemen om het debat te sluiten: “er zijn er maar twaalf in 9.8”. Het cijfer heeft het rustige gezag van getallen. Het is openbaar, gratis, controleerbaar, bijgewerkt, en het draagt de naam van een gerenommeerde beoordelingsdienst. Alles werkt eraan mee om het aan te zien voor wat het niet is, namelijk een volkstelling.
Dit misverstand is geen detail voor experts. Het verandert de aard van wat je denkt te weten. Een census lees je zoals je een peiling leest: te beginnen met de vraag naar de steekproef. Wie is er geteld, via welk mechanisme, en met welk filter aan de ingang. Zonder die voorzorg kan dezelfde regel cijfers dienen om iets en het tegendeel ervan te bewijzen.
Het interessantste is dat CGC niets verbergt. De beperkingen van het rapport staan zwart op wit op de pagina die het publiceert, en daar beginnen we mee, omdat bijna niemand ze leest. De feitelijke elementen van dit artikel komen van de openbare pagina's van CGC die op 1 oktober 2026 zijn geraadpleegd: de pagina van het Population Report, de pagina over de labels, de pagina over de beoordelingsschaal, de woordenlijst, de garantiepagina en het dienstenoverzicht.
Wat de census telt, in de woorden van CGC
Het rapport heet officieel Population Report. De presentatiepagina geeft er een definitie van één regel van: het toont de laatste telling van de comics, tijdschriften, pulps, concertaffiches en lobby cards die CGC heeft beoordeeld. Elk woord van die zin verdient aandacht, vooral het werkwoord. Wat wordt geteld, is een beoordelingshandeling die door een bedrijf is uitgevoerd, geen voorwerp dat in de wereld bestaat.
De indeling van het rapport volgt de logica van de verzamelaar: uitgever, dan titel, dan nummer. Binnen een nummer worden de beoordeelde exemplaren verdeeld per trede van de CGC-schaal, die volgens de officiële schaalpagina loopt van 0,5 tot 10,0, en per labeltype. Bovenaan het rapport staat een datum van de laatste update. Dat is alles wat het hulpmiddel zegt te bieden.
De vermelding bij het rapport is veel explicieter dan de definitie. Ze stelt dat census- of populatierapporten “alleen de aantallen en soorten items weergeven die al zijn beoordeeld” door de bedrijven van de groep, en dat ze “geen indicator van waarde of zeldzaamheid zijn”. Ze voegt toe dat het rapport louter ter informatie voor liefhebbers wordt verstrekt en niet als basis voor een aankoop of investering mag dienen. Ten slotte preciseert ze dat het bedrijf geen enkele garantie geeft over de juistheid of betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie.
Hier zit de kern. Het meest aangehaalde hulpmiddel om zeldzaamheid te beoordelen draagt, van de hand van zijn uitgever, een waarschuwing dat het zeldzaamheid niet meet. Dat is geen juridische stijlclausule die je met een handgebaar kunt wegwuiven: het is de exacte beschrijving van wat het hulpmiddel doet.
Een spanning die CGC niet heeft opgelost
De situatie is des te interessanter omdat dezelfde site op twee plaatsen twee verschillende dingen zegt. De woordenlijst van CGC definieert het censusrapport als de lijst van door CGC beoordeelde comics die de relatieve zeldzaamheid tussen nummers toont, en ook de relatieve zeldzaamheid van een grade. De pagina van het rapport zelf beweert dat het geen indicator van zeldzaamheid is.
De twee formuleringen zijn niet onverenigbaar als je op het bijvoeglijk naamwoord let. De woordenlijst heeft het over relatieve zeldzaamheid, en heeft gelijk in één precies geval: binnen eenzelfde nummer is de vorm van de verdeling per grade bruikbare informatie, omdat alle getelde exemplaren hetzelfde filter hebben doorlopen. De pagina van het rapport heeft het over zeldzaamheid zonder meer, en heeft ook gelijk: het totaal van een regel zegt niets over het aantal bestaande exemplaren.
De leeswijzer is dus chirurgisch nauwkeurig. De census staat interne vergelijkingen toe, van de ene grade naar de andere voor eenzelfde nummer dat onder vergelijkbare omstandigheden is ingezonden. Ze staat geen externe vergelijking toe, van het ene nummer naar het andere, en nog minder van de ene periode naar de andere. De meeste toepassingen die ervan worden gemaakt in discussies vallen in de tweede categorie.
Een eenheid in de census is geen exemplaar, maar een certificering
Dit is het technische punt dat het meeste verandert, en het punt dat je het laatst begrijpt. Als je “240” in een vakje leest, lees je niet “240 fysieke voorwerpen”. Je leest “240 certificeringen die voor dit nummer op deze grade zijn afgegeven”. Daartussen ligt de hele levenscyclus van een slab.
Een gecertificeerd exemplaar zit niet voor eeuwig vast in zijn behuizing. Het kan eruit komen, en dat gebeurt voortdurend. De garantiepagina van CGC is formeel over de gevolgen: de garantie geldt niet voor voorwerpen die uit een CGC-behuizing zijn gehaald, noch als de behuizing is beschadigd, geopend, aangepast of gewijzigd. Met andere woorden: het openen van de behuizing beëindigt de contractuele band tussen het voorwerp en zijn cijfer. De garantie is bovendien beperkt tot tien jaar vanaf de beoordelingsdatum.
Wat gebeurt er dan met de bijbehorende regel in de census? De vraag verdient een eerlijke stelling: de geraadpleegde openbare pagina's van CGC beschrijven geen procedure waarmee een particulier na het openen van een exemplaar de schrapping van een certificering uit het rapport kan krijgen. Niets wijst erop dat zo'n schrapping automatisch is, en niets beschrijft hoe je erom kunt vragen. Dat is wel volkomen consistent met de officiële definitie van het rapport, dat zich presenteert als een telling van wat is beoordeeld, niet van wat zich op dit moment in een behuizing bevindt.
Directe praktische consequentie: een geopend en opnieuw ter beoordeling ingezonden exemplaar levert een nieuwe invoer op. Als het dezelfde grade krijgt, krijgt het vakje er een eenheid bij zonder dat er een nieuwe comic is ontdekt. Als het een hogere grade krijgt, worden voortaan twee vakjes gevoed door één fysiek voorwerp. De census telt beoordelingsgebeurtenissen op, en de som van gebeurtenissen overstijgt noodzakelijkerwijs het aantal voorwerpen zodra sommige voorwerpen meerdere gebeurtenissen opleveren.
Het geval van de reholder is anders en het loont om het te onderscheiden, want ze worden vaak verward. Het dienstenoverzicht beschrijft deze behandeling als het opnieuw inkapselen van een comic die al in een CGC-behuizing zit in een nieuwe CGC-behuizing, met de precisering dat de toegekende grade niet zou mogen veranderen, behalve bij schade na de inkapseling, in welk geval ze wordt aangepast. Het is dus geen nieuwe beoordeling. Het artikel over de CGC-reholder beschrijft deze dienst in detail, en dat over het openen van een slab behandelt de beslissing om te openen. Voor ons onderwerp hoef je alleen te onthouden dat niet elke terugkeer naar het atelier even zwaar op de cijfers weegt.
De labelkolommen tel je niet onschuldig op
De census verdeelt de beoordeelde exemplaren per labeltype, en daar ontsporen veel lezingen. De officiële labelpagina somt er meer op dan de vier waarover gewoonlijk wordt gesproken. Je moet ze kennen om te weten wat je aan het optellen bent.
Universal, blauw
CGC beschrijft het als het label voor voorwerpen die gewoon de aangegeven grade hebben, waarbij bijzondere informatie, bijvoorbeeld een niet-verifieerbare handtekening, op het label wordt vermeld. Dit is de kolom die je als homogeen kunt beschouwen, en dus de enige waarop een vergelijking van de verdeling per grade direct zin heeft.
Signature Series, geel
Officiële definitie: het label wordt toegekend aan voorwerpen waarvan alle handtekeningen onder directe waarneming van een erkend vertegenwoordiger van CGC of JSA zijn gezet. Een apart label, zwart en geel, dekt de handtekeningen die door de experts van JSA zijn geauthenticeerd zonder getuige op het moment van ondertekenen.
Restored, paars, en Conserved, blauwgrijs
Het restored-label wordt toegekend aan elke comic met sporen van herstel die hem het uiterlijk van zijn oorspronkelijke staat teruggeven. Het conserved-label dekt comics die precieze reparaties hebben ondergaan om de structurele integriteit en het behoud op lange termijn te verbeteren. De woordenlijst voegt eraan toe dat restauratie bestaat uit het terugbrengen van de comic naar een bekende of veronderstelde staat door toevoeging van niet-originele materie met een esthetisch doel. De schaalpagina vermeldt overigens een eigen schaal voor restauratie, met een kwaliteit van A tot C en een omvang van 1 tot 5.
Qualified, groen
CGC reserveert het, volgens zowel de labelpagina als de woordenlijst, voor voorwerpen met een aanzienlijk gebrek dat een specifieke beschrijving vereist. De getoonde grade houdt geen rekening met dit afzonderlijke gebrek, dat apart wordt beschreven.
Twee andere categorieën maken het plaatje compleet en zijn het kennen waard. Het pedigree-label, goudkleurig, wordt toegekend aan comics uit een collectie die door CGC als pedigree is erkend, waarbij de woordenlijst een pedigree definieert als een comic uit een algemeen bekende collectie van de eerste eigenaar. En de vermelding zonder grade, afgekort NG, geldt met name voor comics zonder volledige cover of zonder meer dan de helft van hun binnenpagina's, of die alleen op authenticiteit zijn geverifieerd. Daarbij komen labels voor gedeeltelijke inzendingen, losse pagina of alleen de cover, en een aanbod van een gepersonaliseerd label dat niets aan de beoordeling verandert. Stuk voor stuk regels die niet dezelfde betekenis hebben en die een enkel totaal platdrukt.
Het filter aan de ingang, en waarom de piramide niet klopt
We komen bij de meest structurerende vertekening, en die kun je aantonen zonder te speculeren. Beoordelen is een betaalde dienst, per stuk gefactureerd. Niemand zendt een exemplaar in als de kosten van de handeling de verwachte opbrengst overstijgen. Die afweging, miljoenen keren herhaald door duizenden mensen, vormt het filter dat bepaalt wat in de census terechtkomt. De census is dus geen willekeurige steekproef van wat bestaat: het is het geheel van de exemplaren waarvoor iemand de uitgave rationeel vond.
Deze redenering is allesbehalve abstract, en staat in feite in het commerciële aanbod zelf. Het dienstenoverzicht van CGC bevat een dienst voor grade-voorselectie, beschreven als selectieve inkapseling vanaf een door de klant bepaalde minimumgrade, met een variant voor bulkzendingen vanaf vijfentwintig stuks. Vertaling: je kunt vragen dat het exemplaar alleen wordt ingekapseld als het minstens de beoogde grade haalt. De exemplaren die de drempel niet halen, worden niet ingekapseld.
Besef wat dit voor de cijfers betekent. Er bestaat een officieel mechanisme, als zodanig verkocht, waarmee je exemplaren kunt laten onderzoeken en degene waarvan de grade onvoldoende wordt geacht van inkapseling kunt uitsluiten. Lage en middelmatige grades zijn per constructie ondervertegenwoordigd in de census, niet door een toevallige fout in de gegevensverzameling, maar door een voorziening die het hulpmiddel en zijn uitgever erkennen. De “piramide” die je in een populatietabel meent te zien, breed onderaan en spits toelopend bovenaan, is een vorm die deels door het ingangsfilter is gefabriceerd.
Dit filter weegt niet overal even zwaar, en juist dat maakt het gevaarlijk. Bij een modern nummer dat nieuw bij de boekhandelaar is gekocht, gaat het exemplaar in bijna perfecte staat naar de beoordeling, en de overgrote meerderheid van de inzendingen mikt op de top van de schaal en haalt die ook. Bij een oud nummer dat zestig jaar door handen, zolders en verhuizingen is gegaan, elimineert hetzelfde filter een enorm deel van wat nog bestaat. Twee censusregels van vergelijkbare vorm kunnen dus materiële werkelijkheden dekken die niets met elkaar te maken hebben.
De vier verkeerde redeneringen die de census uitlokt
Een laag cijfer verwarren met zeldzaamheid
Dit is de fundamentele fout, en de duurste. Een laag cijfer beantwoordt de vraag “hoeveel exemplaren zijn er beoordeeld”, en daar bestaan minstens drie mogelijke antwoorden op die niets met elkaar te maken hebben. Eerste antwoord: het nummer is werkelijk moeilijk te vinden. Tweede antwoord: het nummer is gewoon maar niet interessant genoeg om iemand beoordelingskosten te laten maken, en een enorme oplage kan best een schamele populatie tonen. Derde antwoord: het nummer is recent en de tijd heeft zijn werk nog niet gedaan. Alle drie leveren hetzelfde vakje op. Niets in de census alleen laat toe om tussen hen te kiezen. Je moet elders zoeken naar wat het cijfer niet bevat.
Absolute zeldzaamheid verwarren met zeldzaamheid in hoge grade
Dit zijn twee onafhankelijke eigenschappen die in het dagelijks gesprek dezelfde naam dragen. Absolute zeldzaamheid gaat over het aantal overgebleven exemplaren, alle condities door elkaar, en daar zegt de census vrijwel niets over, omdat hij alles negeert wat niet bij hem is langsgekomen. Zeldzaamheid in hoge grade gaat over overleving in goede staat, en alleen op dat terrein levert de census iets op, omdat de verdeling per trede binnen eenzelfde nummer de moeilijkheid zichtbaar maakt om de top van de schaal te halen. Een nummer kan banaal en bijna onvindbaar zijn in hoge grade. Een ander kan werkelijk zeldzaam zijn en toch oververtegenwoordigd in hoge grade, omdat de weinige bewaarde exemplaren door zorgvuldige mensen zijn bewaard. Beide verwarren leidt ertoe dat je voor de ene zeldzaamheid betaalt terwijl je de andere krijgt.
Twee nummers uit verschillende periodes vergelijken
Dit is het meest verbreide en minst verdedigbare gebruik. De populatie van een nummer uit de jaren zestig naast die van een nummer van vorig jaar leggen en dan concluderen dat het eerste zeldzamer is omdat het totaal lager ligt, veronderstelt dat beide cijfers door hetzelfde proces zijn voortgebracht. Dat is niet zo. De beoordelingsdienst bestond niet toen het eerste verscheen, het is dus laat ingezonden, in brokjes, naar gelang van de intussen verworven bekendheid. Het tweede is massaal ingezonden, nieuw, in de weken na verschijning, vaak door mensen die juist kopen om te laten beoordelen. Beide totalen vergelijken is twee inzendingsgeschiedenissen vergelijken, geen twee niveaus van zeldzaamheid. We werken dit punt hierna uit, want het verdient meer dan een waarschuwing.
De top van de tabel voor een vaststaand feit houden
De census wordt geraadpleegd als een foto en gebruikt als een voorspelling. Maar de top van de tabel is het onstabielste gebied van het hele rapport, omdat daar de kleine aantallen heersen: een paar nieuwe invoeren volstaan om de hiërarchie volledig te laten omslaan. De positie die je vandaag leest, is een positie van de dag. We komen hier hieronder uitgebreid op terug.
Waarom de vergelijking tussen periodes structureel ongeldig is
Het loont de moeite om deze vergelijking netjes uit elkaar te halen, omdat ze in bijna alle discussies terugkomt en de schijn van gezond verstand heeft. De impliciete redenering is de volgende: als nummer A minder beoordeelde exemplaren telt dan nummer B, dan is A zeldzamer dan B. Deze redenering is alleen geldig als de kans dat een bestaand exemplaar ooit ter beoordeling wordt ingezonden voor A en voor B gelijk is. Aan die voorwaarde wordt tussen twee periodes nooit voldaan.
Minstens drie redenen staan eraan in de weg, en ze werken in tegengestelde richtingen, wat het zelfs onmogelijk maakt om de vertekening met een eenvoudige regel te corrigeren. Ten eerste de duur van de blootstelling aan de dienst: een nummer dat verscheen voordat externe beoordeling bestond, kende tientallen jaren waarin geen enkel exemplaar in de census kon komen, en daarna een periode van geleidelijke inhaalslag, ongelijk naargelang de bekendheid van het nummer. Een recent nummer komt vanaf verschijning in de census, en vaak massaal.
Ten tweede is de reden van inzending zelf van aard veranderd. Een oud nummer laten beoordelen is meestal de bevestiging van een voorwerp dat al als kostbaar bekendstaat, wat de inzendingen concentreert op een handvol beroemde nummers en de rest in de schaduw laat. Een recent nummer laten beoordelen is vaak een anticiperende stap, massaal toegepast op alles wat veelbelovend lijkt. Het filter heeft niet dezelfde selectiviteit, noch hetzelfde doel.
Ten derde evolueren de praktijken van het atelier en de markt, en daarmee het gemak waarmee een bepaalde grade wordt gehaald. De voorbereidingstechnieken, de beschikbare diensten en het inzendingsvolume zijn in de tijd niet constant geweest. Een cijfer dat over twintig jaar is opgebouwd, is niet door een homogeen proces voortgebracht. Niets laat dus toe om twee totalen te behandelen als twee metingen van hetzelfde verschijnsel, zelfs niet door ze op een gemeenschappelijke basis terug te brengen.
De praktische conclusie is sober maar duidelijk: de census beantwoordt wel de vraag “hoe zijn de beoordeelde exemplaren van dit precieze nummer per grade verdeeld”, en beantwoordt niet de vraag “is dit nummer zeldzamer dan dat andere”. De tweede vraag vraagt om informatie die het rapport niet bevat, te beginnen met de oplage en de overleving, en het is eerlijker om te zeggen dat je haar niet beslecht dan haar met het verkeerde hulpmiddel te beslechten.
Verzamel je deze reeks?
Houd bij wat je hebt, wat je mist en wat je collectie waard is. Proefperiode van 7 dagen.
Mijn proefperiode starten →De census is een stroom, geen toestand
Laatste eigenschap, en misschien de meest onderschatte: de census verandert. Hij draagt overigens een datum van de laatste update, wat de expliciete erkenning is dat het om een momentopname gaat. Hem als een definitieve toestand lezen komt neer op een rekeningafschrift lezen als een vermogen.
De richting van de ontwikkeling is altijd dezelfde, omdat het mechanisme eenrichtingsverkeer is: er komen invoeren bij, en geen enkele openbare procedure beschrijft een uitgang. Elk vakje kan dus alleen groeien of gelijk blijven. Er bestaat geen vakje dat afneemt omdat exemplaren in de echte wereld verloren zijn gegaan, beschadigd of geopend. De census negeert vernietiging. Het is een cumulatieve teller, en een cumulatieve teller meet geen voorraad.
Dat heeft een directe consequentie voor het begrip beste bekende exemplaar. Als de schaal volgens de officiële schaalpagina tot 10,0 loopt, dan is er boven de hoogste grade die momenteel voor een nummer is geregistreerd altijd ruimte voor beter, zolang dat nummer het plafond niet heeft bereikt. Een top in de tabel is geen wereldrecord: het is het beste resultaat dat tot nu toe is behaald door de exemplaren die tot nu toe zijn ingezonden. Twee beperkingen, niet één.
De snelheid waarmee deze positie verslechtert, is niet overal gelijk, en dat is informatie die je zelf zonder enige speculatie kunt verkrijgen: noteer de cijfers van een nummer met enkele maanden tussentijd en vergelijk ze. Een nummer waarvan de populatie jarenlang stabiel blijft, heeft waarschijnlijk de voorraad inzendbare exemplaren uitgeput. Een nummer waarvan de populatie bij elke meting stijgt, is nog niet uitgebeweegd, en de top die je er vandaag leest, zegt niets over die van volgend jaar. Deze lezing in de tijd, en niet de lezing van een los cijfer, maakt het verschil tussen competent en naïef gebruik.
Een leesmethode in zes stappen
Controleer eerst of je op de juiste regel zit
Het rapport is ingedeeld per uitgever, titel en dan nummer. Series die meermaals onder dezelfde titel zijn herlanceerd, heruitgaven en covervarianten vermenigvuldigen de aangrenzende regels. Zorg ervoor dat je de regel voor je hebt van het voorwerp waarover je praat voordat je ook maar één conclusie trekt. Een groot deel van de cijfers die in discussies worden genoemd, zijn cijfers van de regel ernaast.
Noteer de updatedatum
Ze wordt getoond. Een cijfer zonder datum heeft geen argumentatieve waarde, want de teller heeft geen enkele reden om gelijk te zijn gebleven. Zodra je een cijfer noemt, noem je de datum erbij, precies zoals je een verkoopresultaat dateert.
Isoleer het label voordat je naar de grade kijkt
Lees eerst alleen de universele kolom. Dat is de enige populatie waarvan de leden een homogene behandeling hebben gehad. Laat de gesigneerde, restored, conserved, qualified of pedigree exemplaren pas daarna meedoen, en weet wat elke categorie aan bijzonders toevoegt. Een totaal dat alles door elkaar haalt, beantwoordt geen enkele precieze vraag meer.
Lees de vorm, niet het totaal
De enige robuuste informatie van het rapport is de manier waarop de beoordeelde exemplaren binnen eenzelfde nummer over de treden zijn verdeeld. Kijk dus naar de curve en niet naar de som. Waar zit de bulk van het peloton, en vanaf welke trede worden de aantallen heel klein. Deze vorm vertelt je hoe moeilijk het is om de top van de schaal te halen voor dit precieze nummer, en dat is al heel wat.
Formuleer expliciet de ontbrekende hypothese
Schrijf voordat je iets concludeert de zin op die de census je niet heeft gegeven. Bijvoorbeeld: “ik neem aan dat dit nummer op grote schaal is ingezonden”, of “ik neem aan dat de populatie van dit nummer gestabiliseerd is”. Door de hypothese zichtbaar te maken kun je haar elders controleren, of merken dat je haar niet kunt controleren, wat op zich een nuttige conclusie is.
Noteer het cijfer en kom erop terug
Leg het cijfer en de datum vast in je eigen overzicht, naast het certificeringsnummer van de exemplaren die je bezit. Eén meting zegt niets over een dynamiek; twee gespreide metingen beginnen te spreken. Dit is het meest rendabele gebruik van de census, en het minst beoefende.
Twee hulpmiddelen vullen deze lezing nuttig aan. Met de verificatiedienst voor certificeringen controleer je of een certificeringsnummer echt overeenkomt met het getoonde exemplaar, een punt dat wordt behandeld in het verifiëren van een CGC-certificering. En met een persoonlijk overzicht houd je je opeenvolgende metingen bij, wat het artikel over het bijhouden van je gegradeerde exemplaren beschrijft. Voor de basis van de beoordelingsschaal zelf, zie de CGC-schaal uitgelegd en de complete gids over beoordelen.
Wat de census nooit zal bevatten
We sluiten af met de lijst van ontbrekende informatie, want weten wat er ontbreekt hoort bij de leesvaardigheid. Er staan geen ongegradeerde exemplaren in, dat wil zeggen de overgrote meerderheid van wat bestaat, en het rapport biedt geen enkel middel om hun aantal te schatten. Er staan geen exemplaren in die door andere diensten zijn beoordeeld: elk beoordelingsbedrijf kan alleen tellen wat het zelf heeft behandeld, en er is geen gemeenschappelijke teller. De oorspronkelijke oplage staat er niet in, een gegeven van uitgever en distributie, zonder enig verband met de activiteit van een beoordelingsatelier.
Ook de overlevingskans staat er niet in, dat wil zeggen het aandeel exemplaren dat nog bestaat, precies de vraag die een verzamelaar zich stelt als hij over zeldzaamheid praat. Er staan geen vraag, geen transactiefrequentie en geen enkele prijs in: de officiële vermelding is hierover expliciet, het rapport is geen indicator van waarde. En er staat geen geografische locatie in, wat telt wanneer de werkelijke beschikbaarheid van een exemplaar afhangt van het continent waar het slaapt.
De census blijft desondanks een waardevol instrument, mits je hem gebruikt voor wat hij is: een statistiek over de activiteit van een beoordelingsatelier, met winst te lezen binnen een nummer en in de tijd, stom zodra je hem vraagt voorwerpen te vergelijken die niets te vergelijken geeft. De verzamelaar die dit begrepen heeft, noemt minder cijfers, maar stelt niet meer de verkeerde vraag.